بازار انرژي كشور به كجا چنین شتابان ؟!

بازار انرژي در كشور به يك برنامه مشخص و جامع نياز دارد اما به‌نظر مي‌رسد كه چنين برنامه‌اي در كشور ما كه مهد انرژي است و در حال اجراي طرحي است كه همه اذعان دارند كه اقتصاد كشور از جمله بازار انرژي را متحول مي‌كند وجود ندارد.

براي مثال مسئولان شركت ملي گاز از توقف اجراي طرح‌هاي توسعه و توليد گاز تا 3سال آينده و كمبود ظرفيت گازرساني سخن گفته‌اند ولي با اين وجود هفتصدونودوپنجمين شهر ايران گاز‌دار شده است.

توسعه گازرساني در حالي صورت مي‌گيرد كه دولت در حال برنامه‌ريزي براي اجراي قانون هدفمندكردن يارانه‌ها و افزايش قيمت گاز است.

هرچند افزايش قيمت گاز در دولت با كاهش مصرف تعبير و تفسير مي‌شود و بر اين اساس حتي وزير نفت از برنامه‌ريزي براي صادرات و درصورت مناسب نبودن قيمت، تزريق گاز به ميدان‌هاي نفتي سخن مي‌گويد، مسئله اساسي در اين زمينه، متنوع‌كردن بازار انرژي در كشور و فراهم‌كردن دسترسي عمومي به انواع انرژي‌ها با نرخ‌هاي متفاوت است.

درحالي كه تا پيش از اين نفت سفيد مهم‌ترين سوخت مصرفي در كشور بوده امروز گاز طبيعي در همه كشور گسترده شده اما هيچ امكان دسترسي عمومي به نفت سفيد يا گاز مايع و يا زغال سنگ و... وجود ندارد و بازار انحصاري انرژي امكان مديريت آن را دشوار كرده است.

در برنامه چهارم توسعه درحدفاصل سال‌هاي 1384 تا پايان سال گذشته به‌ترتيب 50، 49، 42، 33 و 46 شهر كشور به شبكه ملي گاز ايران متصل شده‌اند. اين آمار موفق توسعه درحالي است كه متأسفانه به همين ميزان توسعه دسترسي عمومي به انواع ديگر انرژي محدود و محدود‌تر شده و با اعمال يارانه براي توسعه گازرساني، ديگر انواع انرژي در كشور غيراقتصادي و متروك شده است.

اين شرايط درحالي ادامه مي‌يابد كه با اجراي توسعه نامتوازن در بخش انرژي، دولت قصد دارد قانون هدفمند‌كردن يارانه‌ها را اجرا كند و قيمت گاز را افزايش دهد. با افزايش قيمت گاز بايد دولت شرايط لازم براي توسعه ديگر انواع انرژي در كشور را براي بخش خصوصي فراهم كند.

توسعه توزيع گاز مايع كه به‌عنوان يك صنعت در كشور به‌دليل سياست‌گذاري و قيمت‌گذاري دولت در حال نابودي است و توسعه عرضه نفت سفيد و انواع سوخت‌هاي مناسب و اقتصادي در بازار از جمله زغال سنگ از برنامه‌هايي است كه دولت بايد براي آن سياست‌هاي مشخص كوتاه و درازمدت داشته باشد كه متأسفانه با وجود تصويب قانون هدفمند‌شدن يارانه‌ها و برنامه‌ريزي براي افزايش قيمت گاز و بنزين هنوز مشخص نيست كه دولت براي آزاد‌سازي‌ و مديريت بخش انرژي و تنوع بازار و امكان دسترسي عمومي به انواع انرژي در كشور چه برنامه‌اي دارد.